Σκολίωση
Η λέξη σκολίωση προέρχεται από την αρχαία ελληνική γλώσσα και συγκεκριμένα τη λέξη: σκολιός που σημαίνει στραβός. Είναι μία πάθηση της σπονδυλικής στήλης κατά την οποία υπάρχει παρέκκλιση από τη μέση γραμμή και παραμόρφωση της σε τρία επίπεδα (πλάγιο, προσθιοπίσθιο και στροφικό).
Τι είναι η σκολίωση;
Η σκολίωση είναι η τρισδιάστατη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης. Σε επιβαρυμένες περιπτώσεις χρειάζεται η τοποθέτηση κηδεμόνων Σ.Σ. και σε πολύ σοβαρές σκολιώσεις η χειρουργική θεραπεία. Οι περισσότεροι ασθενείς με σκολίωση παρουσιάζουν ιδιοπαθή σκολίωση, δηλαδή χωρίς εμφανή αιτία. Αυτή είναι η πιο κοινή μορφή και συχνά εμφανίζεται κατά την εφηβεία, κυρίως σε κορίτσια.
Τύποι σκολίωσης
-
-
- Ιδιοπαθής Σκολίωση: Δεν υπάρχει συγκεκριμένη αιτία, ωστόσο αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή, που εμφανίζεται κυρίως στα παιδιά και τους εφήβους.
- Συγγενής Σκολίωση: Ξεκινά καθώς η σπονδυλική στήλη του εμβρύου αναπτύσσεται λανθασμένα κατά την κύηση.
- Νευρομυϊκή Σκολίωση: Προκαλείται από αίτια όπως η εγκεφαλική παράλυση ή ένας τραυματισμός του νωτιαίου μυελού. Αυτές οι περιπτώσεις, μερικές φορές βλάπτουν τους μύες ώστε να μην υποστηρίζουν σωστά τη σπονδυλική στήλη.
- Εκφυλιστική Σκολίωση: Εμφανίζεται σε ενήλικες λόγω της φθοράς των αρθρώσεων και των δίσκων της σπονδυλικής στήλης, συνήθως λόγω γήρανσης.
-
Συμπτώματα της σκολίωσης
Τα συμπτώματα της σκολίωσης ποικίλουν ανάλογα με τη σοβαρότητα της καμπυλότητας. Τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:
-
-
- Ασύμμετρη εμφάνιση ώμων ή λεκάνης.
- Τα πλευρά προεξέχουν περισσότερο στη μία πλευρά του σώματος.
- Κάμψη του σώματος προς τη μία πλευρά.
- Ανώμαλη στάση ή κακή ισορροπία.
-
Διάγνωση της σκολίωσης
Ο πιο απλός τρόπος διάγνωσης της σκολίωσης είναι διεθνώς το τεστ επικύψεως (Bending test).
Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει:
-
-
- Κλινική εξέταση: Πριν την ακτινογραφία που θα επιβεβαιώσει την διάγνωση σημαντική είναι η κλινική εξέταση. Αυτό γίνεται χωρίς ρούχα από την μέση και πάνω και περιλαμβάνει την επισκόπηση του σώματος από μπροστά, πίσω και το πλάι, ελέγχοντας για ασυμμετρία των ώμων, της λεκάνης και απόκλιση του κορμού από την μέση γραμμή. Ακολουθεί τεστ επίκυψης (Adams test) κατά το οποίο ο εξεταζόμενος/η σκύβει μπροστά με τα πόδια ενωμένα και τα γόνατα τεντωμένα και ο εξεταστής ελέγχει την περιοχή της ράχης για την παρουσία ήβων.
-
-
-
- Ακτινογραφία: Χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της γωνίας της καμπυλότητας, γνωστή ως γωνία Cobb. Αυτή η μέτρηση βοηθά στον προσδιορισμό της σοβαρότητας και στη λήψη αποφάσεων για την κατάλληλη θεραπεία.
-
Θεραπείες για τη Σκολίωση
Η θεραπεία της σκολίωσης εξαρτάται από τη σοβαρότητα της καμπυλότητας, την ηλικία του ασθενούς, και την πιθανότητα επιδείνωσης.
-
-
- Παρακολούθηση: Σε ήπιες περιπτώσεις (καμπυλότητα κάτω των 20 μοιρών), η σκολίωση μπορεί να παρακολουθείται χωρίς άμεση θεραπεία, με τακτικούς ελέγχους για να παρακολουθηθεί η εξέλιξη.
- Ορθωτικές συσκευές (Κηδεμόνες): Σε περιπτώσεις μέτριας καμπυλότητας άνω των 20 μοιρών κατά τη φάση της ανάπτυξης, συνιστάται η χρήση ορθωτικών συσκευών. Οι κηδεμόνες βοηθούν στη διόρθωση, σταθεροποίηση της καμπυλότητας και εμποδίζουν την επιδείνωση.
- Φυσικοθεραπεία: Οι φυσικοθεραπευτικές ασκήσεις είναι σημαντικές για τη βελτίωση της δύναμης και της ευκαμψίας των μυών που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη, βοηθώντας στην αποφυγή πόνων και στη βελτίωση της στάσης του σώματος.
- Χειρουργική επέμβαση: Σε σοβαρές περιπτώσεις, άνω 50 μοιρών ή όταν υπάρχει σοβαρός πόνος ή δυσλειτουργία, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση. Η πιο κοινή χειρουργική θεραπεία είναι η σπονδυλοδεσία, όπου μεταλλικές ράβδοι και βίδες χρησιμοποιούνται για την ευθυγράμμιση και τη σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης.
-
Πρόληψη και καθημερινή ζωή με σκολίωση
Η πρόληψη της σκολίωσης, ειδικά στις περιπτώσεις ιδιοπαθούς σκολίωσης, δεν είναι πάντα δυνατή, καθώς δεν υπάρχει σαφής αιτία. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των σοβαρών επιπτώσεων. Επίσης, η σωστή στάση σώματος, η ενδυνάμωση των μυών της πλάτης και η τακτική φυσική δραστηριότητα είναι χρήσιμες για τη διατήρηση της καλής υγείας της σπονδυλικής στήλης.
Συμπέρασμα
Η σκολίωση είναι μια σύνθετη πάθηση της σπονδυλικής στήλης που μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα. Η έγκαιρη διάγνωση και οι εξατομικευμένες θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν στη διόρθωση, διατήρηση της σωστής λειτουργίας και στάσης της σπονδυλικής στήλης. Η συνεργασία με ειδικούς ορθοπεδικούς ιατρούς, ορθωτικούς μηχανικούς και φυσικοθεραπευτές είναι κρίσιμη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με σκολίωση.
Με τη σωστή ενημέρωση και τη χρήση των κατάλληλων εξατομικευμένων (Taylor made) ορθωτικών συσκευών ή θεραπειών, τα περισσότερα άτομα με σκολίωση μπορούν να συνεχίσουν να έχουν μια δραστήρια και πλήρη ζωή, χωρίς περιορισμούς.